ประวัติกองพัน

ตามคำชี้แจงของผู้บังคับการ จอมพลเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ได้กล่าวถึงวันเริ่มก่อตั้งนั้นไม่ปรากฏว่า กรมทหารมหาดเล็กฯ เกิดขึ้นเมื่อใด เพราะว่าไม่มีหลักฐาน กำหนดได้ แต่มีการปรากฏเกี่ยวกับการเรียกว่า ทหารมหาดเล็กฯ นั้น ตั้งแต่ปี พ.ศ.2411 ซึ่งเป็นปีเสด็จเถลิงถวัลย์ราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่ หัวฯ ส่วนการจัดเป็นกองทหารขึ้น ที่แท้จริงนั้น เดิมตั้งแต่ปี พ.ศ.2413 เพื่อเป็นหลักฐานสำหรับจดจำ และระลึกถึงวันก่อตั้ง กรมทหารมหาดเล็กฯ สืบไปภายหน้า ดังนั้นจอมพลเจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ จึงสมมุติให้วันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ.2411 เป็นวันกำเนิดของกรมนี้ คือ วันบรมราชาภิเษก แห่งองค์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ

        ในปี พ.ศ. 2411 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า โปรดกระหม่อม พระราชทานกำเนิด กองพันที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ (กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ ในปัจจุบัน) มีที่ตั้งเดิมอยู่ที่สวนดุสิตใกล้กับพระที่นั่ง อัมพรสถานบริเวณพระที่นั่งอนันตสมาคม และทรงพระราชทานธงชัยเฉลิมพล ให้ ณ บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า ตามคำสั่งศาลายุทธนาธิการ ที่ 181/13217 ลง 2 พ.ย.2451 (ร.ศ. 127) และที่ 186/13392 ลง 4 พ.ย.2451 (ร.ศ.127) ทำการจัดเป็น 2 กองร้อย มีหน้าที่ประจำกองรักษาการณ์ ในพระบรมมหาราชวัง จากนั้นในปี พ.ศ.2453 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงพระราชทานโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อ จากกองพันที่ 1 เป็นกองพันที่ 2 แล้วโปรดเกล้าฯ ให้เรียกกองพันนั้นว่า กองพันที่ 2 มหาดเล็กรักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และให้ทหาร ทุกนายประดับพระปรมาภิไธยย่อ (จปร) บนอินทรธนู บ่าเสื้อยศ และเป็นกองพันหนึ่งในกรมทหารราบที่ 1 เรียกชื่อกองร้อยว่า กองร้อยที่ 5, กองร้อยที่ 6, กองร้อยที่ 7 และกองร้อยที่ 8


               รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฯ ในปี พ.ศ. 2454 ได้ย้ายที่ตั้งเดิมไปอยู่ที่บริเวณสวนดุสิต ถนนเบญจมาศ เชิงสะพานมัฆวาฬรังสรรค์ กองพันนี้ได้ถวายความจงรักภักดี และปฏิบัติภารกิจเป็นที่โปรดปรานพระราชหฤทัย  จึงได้รับพระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ วปร. ชั้นที่ 1 (ฝังเพชร) ประดับธงชัยเฉลิมพล เมื่อวันที่ 28  พ.ย.2454 ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม ที่ 277/19282 ลง 2 พ.ย. 2454 (ร.ศ.131) และได้รับพระราชทานโล่รางวัลชนะเลิศ การแข่งขันปืนยาวตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม ที่ 278/19865 ลง 23 พ.ย.2454 (ร.ศ.131) และในปี พ.ศ.2454 โปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระราชชนนี เป็นผู้บังคับกองพันพิเศษ

        จากนั้นได้เปลี่ยนชื่อจาก กองพันที่ 2 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ เป็น มหาดเล็ก พัน.3 เมื่อปี พ.ศ.2468 พร้อมทั้งได้เปลี่ยนแปลงอัตราการจัดลดจาก 4 กองร้อย เหลือ 3 กองร้อย เรียกชื่อกองร้อยว่า กองร้อยที่ 9, กองร้อยที่ 10 และกองร้อยที่ 12 ต่อมาในปี พ.ศ. 2475 ได้มีการเปลี่ยนแปลงอัตราการจัดตามกระทรวงกลาโหม แล้วเปลี่ยนชื่อจาก มหาดเล็ก พัน.3 เป็น กองพันที่ 3 ( ร.พัน.3) และย้ายที่ตั้งมาอยู่ที่ซอยโยธี ถนนพระราม 6 เลขที่ 75/4 ต.ทุ่งพญาไท อ.พญาไท พระนคร หลังจากนั้นกองทัพบก
ได้เปลี่ยนแปลงอัตราการจัดใหม่ เมื่อ พ.ศ.2489 จึงได้เปลี่ยนนามหน่วยจาก กองพันที่ 3 เป็น ร.1 พัน.2 ขึ้นการบังคับบัญชากับกรมทหารราบที่ 1 และในปี พ.ศ. 2492 ได้เปลี่ยนนามหน่วยจาก ร.1 พัน.2 เป็น ร.1 พัน.2 รอ. มีชื่อเต็มว่า กองพันที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ โดยได้ย้ายที่ตั้ง จากซอยโยธี ถนนพระราม 6 อ.พญาไท มายังที่ตั้งแห่งใหม่ ซึ่งเป็นที่ตั้งปัจจุบัน เลขที่ 200 หมู่ 4 ถนนแจ้งวัฒนะ ต.ทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพ ฯ และในปี พ.ศ. 2527 ได้เปลี่ยนชื่อจาก “กองพันที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ" เป็น "กองพันทหารราบที่ 2 กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ฯ" จนถึงปัจจุบัน